Wanneer de verwarming aan moet, beslist de eerste echt koude week, en die begint op 3 november. Het KNMI geeft tot en met 10 november 60 tot 90 procent kans op droog en vrij koud weer, met ’s nachts kans op lichte vorst. Bij de meeste huishoudens gaat de verwarming dan echt aan, en dat gebeurt op een duur moment: gas kost op de beurs rond de 100 euro per MWh, bijna drie keer zoveel als een jaar geleden en het hoogste niveau sinds 2022.
De oorzaak ligt in het Midden-Oosten. Door het conflict rond Iran is de Straat van Hormuz afgesloten en komt er vrijwel geen lng meer uit Qatar naar Europa. Tegelijk zijn de voorraden lager dan normaal: de Nederlandse gasopslag zat eind oktober op ruim twee derde, tegen 73 procent een jaar eerder, en het kabinet verlaagde in september al het vuldoel van 74 naar 64 procent. Elk bericht uit de regio beweegt de prijs, zo zakte gas op 2 november even onder de 100 euro na signalen dat de Straat van Hormuz weer open kan. Een prijsplafond zoals in 2023 is er niet.
Wat dit voor je gasrekening betekent
Wie het eerst voelt, hangt af van het contract. Zo’n 8 procent van de huishoudens heeft een dynamisch contract en 37 procent een variabel contract, en zij betalen de hogere prijs direct. Wie vastzit, merkt het bij verlenging: sinds half oktober hebben minstens 14 leveranciers hun vaste tarieven verhoogd, en een gemiddeld nieuw vast jaarcontract kost nu ongeveer 1,90 euro per kuub. Bij een dynamisch contract en een gemiddeld verbruik van 790 kuub loopt de jaarrekening voor gas op van ongeveer 900 naar ruim 1.500 euro.
Een koude week laat dat goed zien. Een huishouden dat 1.000 kuub gas per jaar verbruikt, stookt volgens de gebruikelijke verdeling over het jaar ruim 12 procent daarvan in november. Dat is ruim 28 kuub in een koude week, tegen ongeveer 15 kuub in een gemiddelde week in oktober. Wat die 28 kuub kost, hangt af van je contract:
| Contract | Prijs per kuub | Kosten per week |
|---|---|---|
| Vast contract van begin 2026 | ongeveer 1,18 euro | ruim 33 euro |
| Gemiddeld nieuw vast jaarcontract | ongeveer 1,90 euro | ruim 53 euro |
| Dynamisch contract | ongeveer 1,95 euro | bijna 55 euro |
| Variabel contract | ongeveer 2,01 euro | ruim 56 euro |
| Duurder vast jaarcontract | ongeveer 2,12 euro | ruim 59 euro |
Dat zijn voorbeeldtarieven, jouw contract kan afwijken. Het patroon is wel duidelijk: een nieuw vast contract kost in zo’n week ruim 20 euro meer dan een contract van begin dit jaar, en dat loopt op zolang het koud blijft. Hoe de prijs zich daarna ontwikkelt, hangt af van het Midden-Oosten en de gasvoorraden, maar deze winter blijft gas duur.
Eén graad lager overdag scheelt het meest
Het Kenniscentrum Duurzaam Leven rekent tegenwoordig met ongeveer 10 procent besparing per graad, meer dan de oude vuistregel van 6 tot 7 procent. Voor een gemiddeld huis levert één graad lager overdag volgens het kenniscentrum ongeveer 125 kuub gas per jaar op. De nachtstand komt op ongeveer 44 kuub, dus een graad overdag scheelt bijna drie keer zoveel.
Dat komt doordat een huis warmte blijft verliezen door muren, ramen en kieren, en hoe groter het verschil tussen binnen en buiten, hoe harder dat gaat. Overdag staat de verwarming veel uren op een hogere stand, en elke graad die je daar weghaalt werkt elk van die uren door. Voor de komende week gaat het om ongeveer 3 kuub, ruim 5 euro bij een nieuw vast contract. Per week klein, over een stookseizoen niet.
Zo blijft die ene graad hangen
Een graad lager zetten lukt in de eerste week vanzelf. Het lastige is volhouden: de thermostaat gaat omhoog als er bezoek is en niemand draait hem daarna terug. Een routine neemt dat over. Je stelt per dag in hoe warm het wanneer moet zijn en laat de locatie van je telefoon bepalen of er iemand thuis is. Een slimme thermostaat van bijvoorbeeld tado doet dat voor je: het huis zakt een graad als iedereen weg is en loopt weer op zodra jij de straat in komt. Wat dat over een heel seizoen oplevert, staat in het artikel over stookkosten verlagen met een slimme thermostaat.
Per kamer en met het raam in de gaten
Wie per kamer wil sturen, hangt slimme radiatorknoppen aan de radiatoren: de slaapkamer lager, de werkplek eerder warm. Welk model past, laat de vergelijking van de beste slimme radiatorknoppen zien. Een raamsensor sluit het laatste lek: gaat het raam open, dan zet de radiatorknop in die kamer zichzelf op een lage stand, en bij het sluiten pakt hij zijn schema weer op. In Apple Home bouw je dat in een paar tikken, bijvoorbeeld met de raamsensor en de radiatorknoppen van Eve, die allebei Matter spreken.
Wat dit betekent voor de rest van de winter
De gasprijs bepaalt wat de winter kost, het gasverbruik bepaal je zelf. Met voorraden onder het normale niveau en een markt die op elk bericht uit het Midden-Oosten reageert, is een graad lager overdag een van de weinige knoppen waar je zelf aan kunt draaien.
Wil je dat het huis die graad voortaan voor je terugdraait? Bekijk dan ons overzicht van slimme thermostaten, met onder meer tado, en haal er slimme radiatorknoppen en een raamsensor bij voor elke kamer die je apart wilt sturen.
