Een vloerverwarming die lauw aanvoelt, is zelden kapot. Hij werkt gewoon anders dan een radiator: met water van 30 tot 35 °C, met een vloer die pas na uren reageert en met een warmte die lang blijft hangen. Wie dat weet, hoeft de thermostaat niet naar de hoogste stand te draaien. De juiste instellingen zitten in een lage aanvoertemperatuur, een gematigde kamertemperatuur en een schema dat vooruitkijkt. Hieronder lees je per instelling wat je zelf kunt doen, wanneer de installateur aan zet is en hoe een slimme thermostaat voor vloerverwarming het plannen van je overneemt.
Drie plekken waar je vloerverwarming regelt
Een vloerverwarming regel je op drie plekken. In de kamer bepaalt de thermostaat de gewenste temperatuur en stuurt hij de stelaandrijving aan. Bij de verdeler openen of sluiten die stelaandrijvingen het ventiel van de verwarmingskring, en de flowmeters bepalen hoeveel water er door die kring stroomt. In de installatie zelf staan tot slot de stooklijn en de aanvoertemperatuur ingesteld.
In het dagelijks gebruik draai je vrijwel alleen aan de kamerthermostaat. De verdeler en de stooklijn laat je het liefst aan de installateur, want een verkeerde stand daar brengt de hele woning uit balans en is lastig terug te draaien.
Welke temperatuur is goed voor vloerverwarming?
Als richtwaarde geldt 20 tot 22 °C in de woonkamer en 16 tot 19 °C in de slaapkamer. In de badkamer mag het tot ongeveer 24 °C. Laat woonruimtes niet structureel onder de 16 °C afkoelen, want dan neemt het risico op vocht en schimmel toe.
Met vloerverwarming voelt 1 tot 2 °C lager vaak net zo behaaglijk, omdat de warmte gelijkmatig van onderaf komt. Dat levert ook nog wat op: elke graad lager scheelt ongeveer 6 % aan stookenergie.
Dat de vloer maar lauw aanvoelt, is dus normaal. Bij 20 °C in de kamer ligt de vloertemperatuur gemiddeld rond de 23 °C, ruim onder lichaamstemperatuur. Er zit wel een bovengrens aan: de norm voor vloerverwarming (EN 1264) begrenst de vloertemperatuur op 29 °C in woonruimtes en 33 °C in de badkamer, en bij parket blijf je het best onder de 27 °C.
Aanvoertemperatuur: lager is beter
De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het water dat de verwarmingskringen instroomt. Vloerverwarming draait op lage waarden: een goed geïsoleerd huis redt het met 28 tot 32 °C, een minder goed geïsoleerde woning heeft 35 tot 40 °C nodig. Radiatoren werken op 50 tot 60 °C.
De meest gemaakte fout is de aanvoertemperatuur omhoogdraaien om de kamer sneller warm te krijgen. Dat helpt niet, want de dekvloer blijft traag, en je betaalt er onnodig energie voor. Bij een warmtepomp scheelt elke graad lagere aanvoer zo’n 2,5 % stroom, en hoe dat samenspel precies werkt, lees je in ons artikel over hoe een warmtepomp werkt.
De stooklijn koppelt de buitentemperatuur aan de aanvoertemperatuur. Kies hem zo vlak mogelijk, verander steeds één instelling en geef elke aanpassing minstens een dag de tijd, want bij vloerverwarming zie je het effect pas na uren. Hoe je dat stap voor stap doet, staat in onze uitleg over de stooklijn instellen.
Wat de standen, de maan en de sneeuwvlok betekenen
De meeste regelaars bestrijken 5 tot 30 °C. Bij modellen met standen 1 tot 6 komen die grofweg overeen met 5, 10, 15, 20, 25 en 30 °C, dus stand 4 is ongeveer 20 °C. De schaal verschilt per merk, dus houd de stand even naast een thermometer in de kamer voordat je er een schema op bouwt.
Het maansymbool staat voor de verlaagde temperatuur. Afhankelijk van het model is dat een vaste temperatuur rond 16 °C of een verlaging van 2 tot 4 graden. De sneeuwvlok houdt alleen de vorstbeveiliging aan, op 5 tot 8 °C, en is bedoeld voor een lange afwezigheid.
Plan vooruit: traagheid, schema en nachtverlaging
Een vloerverwarming heeft gemiddeld zo’n drie uur nodig om op te warmen en geeft na het uitschakelen nog ongeveer twee uur warmte af. Wil je dat het om 6.30 uur warm is, dan moet de verwarming rond 3.30 uur aanslaan, niet pas wanneer de wekker gaat. Andersom werkt het net zo: zet de verwarming een uur of twee voor je vertrek of bedtijd lager, want de vloer blijft nog lang warm.
Of nachtverlaging loont, hangt af van je opwekker. Met een warmtepomp houd je de temperatuur het liefst constant laag, omdat opwarmen na een koude nacht meer kost dan het oplevert. Met een cv-ketel kun je ’s nachts een paar graden terugdraaien, tot een nachtstand van 17 of 18 °C, en bij langere afwezigheid nog iets verder. Meer over die afweging lees je in ons artikel over verwarming ’s nachts lager zetten of niet.
Waterzijdig inregelen: elke kamer evenveel warmte
Zijn sommige kamers te warm en andere te koel, dan ontbreekt vaak het waterzijdig inregelen. Daarmee leg je vast hoeveel water door elke kring stroomt, en dat stel je in bij de flowmeters op de verdeler. De juiste doorstroming in liters per uur volgt uit het benodigde vermogen in watt, gedeeld door 1,163 maal het temperatuurverschil in kelvin tussen aanvoer en retour. Een woonkamer van 1.250 W heeft bij 5 K verschil ongeveer 3,6 l/min nodig, bij 8 K nog maar zo’n 2,2 l/min.
Die waarden laat je bij voorkeur door de installateur instellen. Wil je zelf bijstellen, noteer dan eerst de oude standen, zodat je altijd terug kunt. Houd daarbij maximaal 100 m leiding per kring aan: grote kamers krijgen daarom vaak twee kringen.
Als het niet lukt: de vaakst voorkomende problemen
Blijft één kamer koud terwijl de rest warm wordt, dan zit het probleem meestal in de thermostaat of de stelaandrijving van die kring. Wijst de flowmeter 0 aan, dan is het ventiel gesloten of vervuild. Hoor je een gorgelend geluid en blijft een kring koud, dan zit er lucht in en moet de kring ontlucht worden. Zijn alle kamers koud, controleer dan eerst de bedrijfsmodus, de pomp en de systeemdruk.
Worden kamers bij vorst te koel, dan staat de stooklijn te vlak. Blijft een kamer koel terwijl de instellingen kloppen, dan remt vaak dik tapijt of een groot vloerkleed de warmteafgifte. Zie je een vochtige plek op de vloer, denk dan aan een lek: sluit de kring af en bel direct de installateur.
Slimme thermostaat voor vloerverwarming: wat hij overneemt
Een slimme thermostaat maakt vloerverwarming instellen een stuk eenvoudiger, omdat hij vooral het vooruitplannen overneemt. Hij houdt je gewenste temperatuur aan volgens schema, start de verwarming op tijd en laat zich van onderweg bedienen. Bij zo’n traag systeem is dat het grootste voordeel ten opzichte van een draaiknop: je stelt in dat het om 6.30 uur 20 °C moet zijn en hij rekent de opwarmtijd van drie uur zelf mee. Een programmeerbaar schema levert bovendien vooral bij langere afwezigheid echt energie op.
Welk model past, hangt af van je installatie, en drie vragen helpen je daarbij op weg. Past het bij je installatie? De Bosch Smart Home Kamerthermostaat II 230V is gemaakt voor vloerverwarming op 230 V en werkt samen met een Bosch Smart Home Controller. De tado° Wired Smart Thermostaat X werkt met relais- en OpenTherm-ketels, heeft een oplaadbare accu via USB-C en is geschikt voor vloerverwarming.
Wat heb je verder nodig? Een Homematic IP-vloerverwarmingscontroller met 12 kanalen stuurt de stelaandrijvingen op de verdeler aan. Per kamer komt er een wandthermostaat bij en een Access Point verbindt alles met je netwerk. Voor één kamer is de Aqara Floor Heating Thermostat W500 een compacte en voordelige optie.
Met welk systeem praat het? De tado° X-serie werkt met Matter en Thread en past daardoor in Apple Home, Google Home, Alexa en Samsung SmartThings. Bosch en Homematic IP draaien op hun eigen platform en koppelen met Alexa en Google Home. Alle modellen naast elkaar vind je in ons overzicht van de beste slimme thermostaten voor vloerverwarming.
Conclusie
Vloerverwarming instellen is onspectaculair zodra je de basis kent: een lage aanvoertemperatuur, een gematigde kamertemperatuur, een schema dat rekening houdt met de traagheid en waar nodig waterzijdig inregelen door de installateur. Een slimme thermostaat denkt daarbij mee en neemt het plannen voor je over.
Zoek je een thermostaat die bij jouw vloerverwarming past? Bekijk alle slimme thermostaten voor vloerverwarming op tink.nl.






