Een cv-ketel geeft zelden op een rustig moment de geest. Het is januari, het vriest en het enige wat telt is dat het snel weer warm wordt. Vanaf 2029 staat er in die situatie geen nieuwe gasketel meer op het lijstje, maar een slimme hybride warmtepomp. Dat wil het kabinet, zo blijkt uit het persbericht bij de brief aan de Tweede Kamer van 7 oktober. Een hybride warmtepomp verplicht stellen bij elke ketelvervanging is de kern, en de gevolgen reiken verder dan één apparaat in de meterkast. Je thermostaat, je radiatoren en de manier waarop je huis stookt gaan er straks anders uitzien.
Hybride warmtepomp verplicht: wat staat er in het plan?
De regel moet gelden zodra een gasgestookte ketel aan vervanging toe is. Een ketel die nu nog prima draait, mag gewoon blijven hangen. Wie in 2029 of later een nieuwe nodig heeft, krijgt een slimme hybride warmtepomp, en waar je volledig elektrisch kunt verwarmen is dat zelfs het uitgangspunt. Woningen met een warmtenet vallen erbuiten, net als appartementen en monumenten.
De winst zit in het gas. Het kabinet rekent op gemiddeld 65 procent minder gasverbruik voor verwarming, ruim 30 procent minder CO₂-uitstoot en een huis dat meer waard wordt. Het einddoel blijft aardgasvrij wonen in 2050.
Hoe zeker is het dat een hybride warmtepomp verplicht wordt?
Nog niet helemaal. Het is een plan en geen wet, en de uitwerking loopt de komende jaren door. Een eerdere verplichting die al vanaf 2026 zou gelden, sneuvelde bovendien vanwege de kosten voor huishoudens. Installateurs vragen daarom vooral om vaste regels en ruim op tijd duidelijkheid. Reden tot haast is er dus niet, maar het loont wel om te weten welke kant het opgaat.
Zo werkt een hybride warmtepomp naast je cv-ketel
Een hybride systeem is een warmtepomp, meestal met een buitenunit, die op dezelfde radiatoren is aangesloten als je cv-ketel. De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt het grootste deel van het jaar je huis. Wordt het echt koud of is er veel warm water nodig, dan springt de ketel bij. Zie de warmtepomp als de wandelaar die het grootste deel van de route aflegt, en de ketel als de lift voor het steile stuk.
Dat werkt het best in een redelijk geïsoleerde woning, met radiatoren of vloerverwarming die ook bij een lagere aanvoertemperatuur genoeg warmte kwijt kunnen. Daarom kijkt een installateur eerst naar isolatie en pas daarna naar het apparaat.
Wat is een slimme warmtepomp eigenlijk?
Slim is in dit plan geen marketingterm. Het kabinet verwijst naar de technische afspraak NTA 8171, die vastlegt hoe een warmtepompinstallatie signalen uit het energiesysteem oppikt en er iets mee doet, zoals een stroomprijs die per uur verschilt of een net dat even vol zit. De pomp, de regeling en de apparaten eromheen moeten daarbij met elkaar kunnen praten, ook als ze van verschillende merken komen. Als een hybride warmtepomp verplicht wordt, moet ook vaststaan wat slim is, en dit is het antwoord.
Zie het als een navigatiesysteem dat de file al ziet aankomen. Je komt op dezelfde plek aan, alleen kies je een route die niet vastloopt. Een slimme warmtepomp doet dat met stroom: je huis wordt net zo warm, maar de pomp stookt liever op een rustig of goedkoop moment dan precies in de avondpiek.
Waarom het stroomnet erbij hoort
Achter dit alles zit netcongestie. In veel regio’s zit het net vol op de momenten dat iedereen thuiskomt, kookt en de verwarming hoger zet. Het kabinet greep al in met een crisiswet tegen het volle stroomnet. Slimme warmtepompen passen daar naadloos bij, want kunnen ze hun verbruik verschuiven, dan past er meer op dezelfde aansluiting.
Wat dit betekent voor je thermostaat en radiatoren
Neem een gewone doordeweekse ochtend. Om half zeven moet de woonkamer 20 graden zijn en de slaapkamers mogen koeler blijven. Met een ketel draai je daar vlak voor die tijd aan. Een warmtepomp werkt rustiger en heeft meer aanloop nodig, dus begint hij eerder, kiest de voordelige uren en laat de ketel alleen bijspringen als het echt nodig is. Dat lukt alleen als je thermostaat weet wanneer jij wat wilt en daar met de warmtepomp over kan praten. Een thermostaat die ’s ochtends in één keer drie graden omhoog gaat, werkt dat juist tegen. Hoe zo’n thermostaat nu al je gasrekening omlaag brengt, lees je in ons artikel over stookkosten verlagen met een slimme thermostaat.
Die ontbrekende schakel is een warmtepomp-thermostaat. De Wired Smart Thermostaat X (2e generatie) van tado° herkent zelf of hij op OpenTherm of op een relais is aangesloten en past bij onder meer hybride systemen en warmtepompen zonder koeling. In de starterkit zit een Thread border router, dus via Matter hangt de thermostaat naadloos in Apple Home, Google Home of Alexa, naast de rest van je routines. Heb je al een warmtepomp, dan is de Warmtepomp Optimizer X de schakel die nog ontbreekt. Hij werkt met alle gangbare warmtepompen en speelt via de optionele dienst tado° Balance in op dynamische energietarieven.
Kamer voor kamer sturen met radiatorknoppen
Een warmtepomp werkt met een lagere watertemperatuur dan een ketel. Blijft er één kamer achter, dan los je dat niet meer op door het hele systeem hoger te zetten. Slimme radiatorknoppen geven elke ruimte een eigen schema: de slaapkamer blijft koel, de werkkamer is om negen uur op temperatuur en de logeerkamer staat uit. De W600 van Aqara en de KE100 set van TP-Link zijn voordelige instappers. De Thermo Matter van Eve past met Matter en Thread naadloos in je Apple Home-ecosysteem en laat zich per kamer inplannen.
Dit kun je nu al regelen als de hybride warmtepomp verplicht wordt
Ook als een hybride warmtepomp verplicht wordt, hoef je niet te haasten. Sommige stappen helpen elke woning vooruit, wat er ook in de wet komt. Met goede isolatie en een ingeregeld afgiftesysteem draait een warmtepomp soepel, in plaats van de ketel steeds te laten bijspringen. Een slimme thermostaat en radiatorknoppen kun je nu al plaatsen en later gewoon meenemen. Wie eerder wil overstappen, kan een hybride systeem laten installeren terwijl de huidige ketel blijft werken, zodat je de kosten spreidt. Daarvoor bestaan al regelingen als de ISDE-subsidie en het Nationaal Warmtefonds. Is er geen plek voor een buitenunit, dan is er ook een warmtepomp zonder buitenunit.
Wil je je verwarming nu al klaarstomen voor een slimme warmtepomp? Ontdek de warmtepomp-thermostaten van tado° op tink.nl en automatiseer je stookroutine, zodat alles klaarstaat zodra de warmtepomp er hangt.
