De wasmachine die om half zeven nog snel aangaat, de auto die aan de lader gaat zodra je thuiskomt en de warmtepomp die de woonkamer opstookt terwijl de pannen op het fornuis staan: dat is precies de avondroutine die de netbeheerder liever anders ziet. Daarom wil de Autoriteit Consument & Markt (ACM) tijdsafhankelijke nettarieven invoeren, een tarief dat per tijdstip verschilt. Wie zijn verbruik verschuift, betaalt straks minder; wie alles tegelijk in de avondspits doet, betaalt meer.
Het blijft voorlopig een voorstel, maar de richting is duidelijk. Hieronder lees je hoe de tijdsafhankelijke nettarieven werken, wie er voordeel van heeft en met welke routines je er het meeste uit haalt.
Zo werken de tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029
Het transporttarief is wat huishoudens aan hun netbeheerder betalen voor het gebruik van het stroomnet, ongeveer een derde van de elektriciteitsrekening. De prijs van de stroom zelf en de belastingen vallen er niet onder. Nu bestaat dat tarief vooral uit een vast bedrag per aansluiting. Volgens het voorstel blijft ongeveer een derde vast, terwijl de rest afhangt van wanneer en hoeveel stroom je gebruikt. De invoering staat gepland voor 1 januari 2029. Het definitieve besluit volgt begin 2027, de tarieven zelf worden eind 2028 vastgesteld.
Wanneer stroom duurder wordt en wanneer goedkoper
Met tijdsafhankelijke nettarieven werkt het stroomnet als een snelweg met spitsheffing: de weg ligt er de hele dag, maar wat je betaalt hangt af van hoe druk het is. Het voorstel kent tijdsblokken met een laag, normaal en hoog tarief, en die verschillen per seizoen. In de winter (oktober tot en met maart) zit het duurste blok in de avond, grofweg van het einde van de middag tot ongeveer 22.00 uur. In de zomer (april tot en met september) is het overdag tot 17.00 uur het goedkoopst, dan hoef je zelfs geen variabel transporttarief te betalen. Dat valt niet toevallig samen met de uren waarop zonnepanelen het meeste leveren.
Wie erop vooruitgaat en wie meer betaalt
Volgens de ACM gaat het grootste deel van de huishoudens met de tijdsafhankelijke nettarieven per saldo vooruit, vooral huishoudens met een kleinere woning en een lager verbruik. Aan de andere kant staan huishoudens met een (hybride) warmtepomp en elektrische auto: die betalen volgens de ACM-berekeningen meer dan nu, al blijft verwarmen met een warmtepomp goedkoper dan met gas. Netbeheerders verwachten dat de piek in het huishoudelijke verbruik met tien procent daalt, genoeg om ongeveer 700.000 extra woningen aan te sluiten zonder het net meteen te verzwaren.
Zo speel je in op de tijdsafhankelijke nettarieven
Het draait om verschuiven. Een apparaat dat om 21.00 uur draait, kan in veel gevallen net zo goed om 14.00 uur of midden in de nacht klaar zijn, en dat kun je automatiseren zodat je er nooit meer over na hoeft te denken.
Apparaten laten wachten met een slimme stekker
Wasmachine, droger en vaatwasser hebben meestal een eigen startuitstel, dus die stel je gewoon in op een goedkoper tijdstip. Een slimme stekker met verbruiksmeting is er voor alles wat zo’n functie mist: de e-bikelader, de luchtontvochtiger, de elektrische kachel in de hobbykamer. Draait je huis op Apple Home, dan zet je het schema in een automatisering en schakelt de stekker op de dure uren vanzelf uit. Een stekker als de Eve Energy laat bovendien zien wat zo’n apparaat werkelijk trekt, zodat je ontdekt welke stille verbruiker de avondspits vult.
De auto laden buiten de avondspits
Wie thuiskomt en de auto direct aan de lader hangt, laadt precies in het duurste blok. Bijna alle laadpalen en auto-apps hebben een laadschema waarmee de auto pas na tienen begint, of in de zomer juist overdag. Wie een wallbox overweegt, kijkt daarom naar een model met app en planning in de categorie EV-laders, zodat het schema één keer is ingesteld en daarna vanzelf draait.
Warmtepomp en thermostaat laten samenwerken
Een warmtepomp stookt in de winter juist in het dure blok veel stroom. De ACM wijst erop dat de totale energierekening met een (hybride) warmtepomp onder die van een cv-ketel blijft, ook als de aanschaf wordt meegerekend, maar slim stoken maakt het verschil. In een goed geïsoleerd huis kun je het net voor de avondpiek iets extra opwarmen en de temperatuur in de avond een graad laten zakken. Een slimme thermostaat doet dat volgens een vast schema, zonder dat je er elke dag aan hoeft te denken. Wie nog moet kiezen, vindt in de warmtepomp-thermostaten modellen van tado en Aqara. Hoe het zit met de nieuwe plannen voor de cv-ketel lees je in ons artikel over de hybride warmtepomp vanaf 2029.
En de thuisbatterij?
Over thuisbatterijen en zonnepanelen zegt de ACM in dit voorstel niets, dus hoe de tarieven daar uitpakken hangt af van de definitieve cijfers. De logica ligt wel voor de hand: een batterij kan in de goedkope middaguren vollopen en in de dure avonduren leeg gaan, in plaats van dat je op dat moment stroom van het net haalt. Of dat financieel loont, hangt van meer af dan alleen het nettarief, bijvoorbeeld van het einde van de salderingsregeling en het plan voor batterijopslag. Wie hier al over nadenkt, kijkt naar de Marstek Venus E of de andere thuisbatterijen van Marstek.
Wat je nu al kunt doen
Er is geen haast. De tarieven gaan op zijn vroegst in op 1 januari 2029, het voorstel kan na de reacties nog veranderen en belanghebbenden hebben zes weken om te reageren. Wie voor die tijd weet wanneer het huis de meeste stroom trekt, hoeft later niet te gokken. Met energiemonitoring van onder meer Shelly zie je per groep of apparaat wat er wordt verbruikt, en met slimme stekkers haal je het verbruik weg uit de avondspits. Bekijk het overzicht energiemonitoring op tink.nl en automatiseer je energieroutine voordat de tijdsafhankelijke nettarieven er zijn.
