Een koelregelaar in een supermarkt hangt aan een netwerk, heeft een inlogscherm en is voor de monteur ook van een afstand te bereiken. Dat is handig, totdat iemand anders dezelfde route vindt. In de nacht van 11 op 12 oktober ontdekten Franse winkelketens hoe snel dat gaat. Hackers zetten de koelinstallaties in hun winkels op ontdooien, en inmiddels zijn ook Duitse en Nederlandse bedrijven getroffen. Zo’n hack koelinstallaties klinkt als nieuws uit een andere wereld, maar de techniek erachter vind je ook bij jou thuis: een slimme thermostaat, een camera en een NAS zijn ook apparaten met een netwerkverbinding en een beheerpagina.
Voor je eigen vriezer is er een eenvoudige verzekering: een temperatuursensor die een melding stuurt zodra het te lang te warm blijft. Drie sensoren die daarvoor geschikt zijn, staan hieronder.
Hack koelinstallaties: wat er in Frankrijk, Duitsland en Nederland gebeurde
De Franse golf trof onder meer winkels van Intermarché, Netto, Carrefour, E.Leclerc en Coopérative U. Alleen bij Intermarché ging het volgens de eerste berichten om ongeveer 150 filialen. Latere berichten spreken van enkele honderden winkels in totaal, in sommige berichten zelfs van ongeveer 700. De temperatuur in de koelmeubels liep op tot 50 graden, bij Intermarché volgens berichten tot zes uur lang. Grote hoeveelheden voedsel gingen de prullenbak in en in enkele winkels sloegen brandmelders aan. Het Parijse parket onderzoekt de zaak en niemand heeft de aanval opgeëist.
Hoe de aanvallers binnenkwamen is officieel niet vastgesteld. Het beeld is dat ze op afstand de ontdooimodus activeerden, een functie die normaal bedoeld is voor onderhoud. Volgens Duitse persbureaus raakte een aanval op een technische dienstverlener in Frankrijk winkels van meerdere ketens, en een Belgisch koeltechnisch bedrijf meldt dat bij hen de verdampers op ontdooien zijn gezet. Daarnaast waarschuwen Danfoss en de Franse overheidsdienst CERT-FR voor netwerkgekoppelde regelaars. Het gaat om oudere Danfoss-modellen, de AK-SM800 en de AK-SC355, en CERT-FR noemt ook systemen van Copeland en Dixell. Voor de oudste Danfoss-modellen komen geen reguliere beveiligingsupdates meer: de AK-SM800 is sinds 2021 uit het assortiment en de AK-SC355 al sinds 2016. Danfoss adviseerde in 2025 al om oude regelaars te vervangen en de toegang af te schermen met een firewall of VPN. Er zijn bekende kwetsbaarheden in deze reeks, maar een bewezen verband met de aanvallen is er niet.
Duitsland, de rest van Europa en Nederland
Inmiddels melden ook Duitse winkels schade, vooral in het weekend en in de nacht naar maandag. In Lilienthal bij Bremen liep de temperatuur volgens de eigenaar op tot ongeveer 30 graden en moest voedsel van meer dan 360.000 euro weg. In Reisbach in Beieren zou volgens de exploitant van een Edeka-markt de koeling ’s nachts op 50 graden zijn gezet, en de politie in Landshut onderzoekt de zaak. In Noordrijn-Westfalen werden onder meer een supermarkt in Wuppertal en een markt van de Awo in Wetter-Volmarstein getroffen. Bij de Awo was de aanval volgens de organisatie niet op de winkels zelf gericht, maar op het bedrijf dat de koeling op afstand onderhoudt. Ook uit de Westpfalz meldt de politie een geval, en bij Raesfeld in het Münsterland wordt nog onderzocht of een hack de oorzaak is. Het Duitse BSI had volgens Duitse media al eerder gewaarschuwd voor onbeveiligd bereikbare bedrijfstechniek.
Buiten Duitsland en Frankrijk melden onder meer België, Zweden, Ierland, Luxemburg, Estland en Finland manipulaties van koelinstallaties. De Europese Commissie sprak van een gerichte poging om de voedselvoorziening te verstoren, al is de voedselzekerheid volgens de EU-landbouwcommissaris niet in gevaar.
In Nederland bleken tientallen koelsystemen rechtstreeks via internet bereikbaar. Danfoss meldde volgens Nederlandse media dat minstens zeventien bedrijven zijn getroffen, waarbij standaardwachtwoorden en onbeveiligde netwerken een rol speelden. De grote supermarktketens zouden naar verluidt buiten schot zijn gebleven.
Hack koelinstallaties en je smart home: waarom het ook jou raakt
Een regelaar die zonder bescherming aan internet hangt, werkt als een dienstingang die met een wig openstaat: handig voor de monteur, maar ook voor iedereen die langsloopt. De hackers hoefden niets te slopen. Ze drukten op een knop die er al zat. Dat patroon herken je thuis in drie vormen.
Een open deur naar internet
Veel mensen maken hun camera of NAS van buitenaf bereikbaar met port forwarding, zodat ze onderweg kunnen kijken. Zodra zo’n apparaat zonder tussenlaag aan internet hangt, is het vindbaar voor scanners die het web afzoeken naar open apparaten, dezelfde soort scanners die ook de Danfoss-regelaars opspoort. Hoe snel dat misgaat, lees je in ons artikel over spionage via Nederlandse IP-camera’s, en wat het betekent voor een NAS lees je in ons stuk over Synology ransomware.
Apparaten die geen updates meer krijgen
De AK-SM800 is sinds 2021 uit het assortiment en krijgt geen reguliere beveiligingsupdates meer. In huis loopt hetzelfde risico een oude router, een camera van een merk dat verdween of een bridge die al jaren op dezelfde firmware draait. Een bekend voorbeeld is het Midea PortaSplit-lek, waarbij buren de airco konden bedienen. Als een fabrikant ook nog stopt met zijn cloud, wordt een slim apparaat zonder dat je er iets aan doet een risico. Welke rechten je dan hebt, lees je in ons artikel over een fabrikant die stopt met de cloud.
Standaardwachtwoorden en hergebruikte logins
Bij de Nederlandse gevallen speelden standaardwachtwoorden een rol. Dat is een veelgemaakte fout bij slimme apparaten: een bridge, camera of NAS blijft op het wachtwoord van de fabriek staan omdat alles toch al werkte. Een tweede valkuil is één wachtwoord voor meerdere accounts. Lekt een webshop zijn gegevens, dan proberen aanvallers dezelfde combinatie bij je slimme thuis-account.
Hack koelinstallaties: vijf maatregelen voor je eigen slimme apparaten
Je hoeft geen netwerkbeheerder te zijn om de grootste risico’s weg te nemen. Deze vijf punten dekken wat er bij de hack koelinstallaties misging.
- Maak niets rechtstreeks bereikbaar. Zoek in je router naar poortdoorsturing (port forwarding) en verwijder regels die je niet kent. Heb je toegang van buitenaf nodig, gebruik dan een VPN of de versleutelde verbinding die het merk zelf aanbiedt.
- Update alles wat een update krijgt en vervang wat dat niet meer doet. Zet automatische updates aan en controleer bij een camera, bridge of thermostaat hoe oud de firmware is. Krijgt een apparaat geen updates meer, plan dan de vervanging.
- Geef elk apparaat en elk account een uniek wachtwoord en zet tweestapsverificatie aan. Verander meteen na de installatie het standaardwachtwoord van bridges, NAS en camera’s.
- Zet slimme apparaten op een eigen netwerk, zoals een gastnetwerk of een apart IoT-netwerk, zodat een gehackte camera niet bij je laptop of NAS kan. Meer over zo’n apart netwerk lees je in ons artikel over het PHP-lek en slimme apparaten.
- Kies voor systemen die lokaal draaien. Een centrale in je eigen huis, zoals Home Assistant of een hub voor Apple Home, regelt je routines zonder dat een externe server tussen je sensor en je lamp hoeft. Ook Matter en Thread zijn ontworpen om binnen je eigen netwerk te blijven.
Na de hack koelinstallaties: zo bouw je een eigen vriezeralarm
De hack koelinstallaties laat zien wat er gebeurt als niemand merkt dat een vriezer opwarmt. Je eigen vriezer krijgt dezelfde bewaking met een routine van drie stappen. Een sensor meet de temperatuur, een automatisering controleert of de waarde te lang te hoog blijft en stuurt dan een melding naar je telefoon. Zo weet je het binnen een half uur in plaats van pas bij het ontdooide gehakt.
De routine
Laat de automatisering afgaan zodra de temperatuur boven de min tien graden komt en dat dertig minuten zo blijft. De wachttijd voorkomt vals alarm wanneer je de deur open laat staan tijdens het inruimen. In Apple Home maak je dit met een automatisering op basis van een sensorwaarde, in Home Assistant met een numerieke status-trigger en een tijdsduur. De actie is een pushmelding naar alle bewoners, desnoods aangevuld met een bericht via je slimme speaker.
De juiste sensor
Kies een sensor waarvan het meetbereik onder het vriespunt reikt. De drie sensoren in de box hierboven doen dat volgens hun specificaties tot ongeveer min twintig graden. SwitchBot heeft met de Thermometer Hygrometer Plus een voordelige instap en de Meter Pro is de uitgebreidere variant. Aqara levert een 4-pack temperatuursensoren waarmee je meteen koelkast, vriezer, kelder en garage dekt. Tussen de klimaatsensoren vind je daarnaast modellen voor de rest van je huis.
Een hub als brug naar je netwerk
Een sensor in een metalen vriezer dempt zijn eigen signaal, dus zet de hub in dezelfde ruimte en niet drie kamers verderop. Zigbee- en Bluetooth-sensoren hebben bovendien een brug nodig om meldingen buiten de deur te krijgen. Dat kan een Aqara Hub M200 zijn die de sensor via Matter doorgeeft, een Apple HomePod mini als Apple Home-hub waarmee meldingen ook onderweg aankomen, of een Homey Pro mini die Zigbee-sensoren zelf aanstuurt en lokaal draait.
Een huis waarin alles lokaal draait en niets rechtstreeks aan internet hangt, hoeft bij het volgende bericht over een hack koelinstallaties of slimme apparaten niet te schrikken.
Wil je sensoren en slimme apparaten op een centrale aansluiten die in je eigen huis draait? Bekijk dan ons overzicht van slimme hubs en displays en de klimaatsensoren op tink.nl en bouw je eigen vriezeralarm.
