Google heeft twee zaken aangespannen bij het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg. Het bedrijf vecht daarmee twee opdrachten aan die de Europese Commissie op 16 juli oplegde onder de Digital Markets Act (DMA), zo meldt Reuters. Die wet verplicht grote techbedrijven om hun platforms open te stellen voor concurrenten. De ene opdracht draait om Android, de andere om zoekdata. Beide raken direct aan hoe AI-assistenten als Gemini werken, en dat maakt deze zaak ook relevant voor iedereen met een slimme speaker in huis.
Wat de EU precies eist
De eerste opdracht gaat over Android. Vanaf medio 2027 moeten rivaliserende AI-assistenten op Android-telefoons dezelfde toegang krijgen als Gemini nu heeft, tot elf functies. Denk aan het activeren via je stem en het uitvoeren van acties binnen apps. Kies je nu voor “Hey Google” als trigger, dan zou je straks net zo makkelijk een concurrerende assistent moeten kunnen instellen.
De tweede opdracht gaat over zoekdata. Vanaf januari 2027 moet Google geanonimiseerde zoek- en klikgegevens delen met concurrerende zoekmachines en AI-chatbots, zonder persoonlijke details. De Commissie wijst erop dat Google Zoeken al decennia een marktaandeel van boven de 90% heeft binnen de EU, wat het bedrijf toegang geeft tot data op een schaal die concurrenten niet kunnen evenaren. Een beperkte, geanonimiseerde dataset delen zou rivalen kunnen helpen verbeteren, zonder dat Google zijn algoritmes moet vrijgeven. Google moet de geanonimiseerde dataset uiterlijk in november klaar hebben, en de prijsstelling ervoor in januari 2027.
Waarom Google naar de rechter stapt
Google vindt beide opdrachten te ver gaan. Het bedrijf stelt dat Android al open en interoperabel is, en dat de zoekdata-opdracht ertoe leidt dat zeer persoonlijke zoekopdrachten worden gedeeld zonder voldoende anonimisering of toestemming van gebruikers. Mensen zoeken via Google immers ook op gevoelige medische vragen of persoonlijke kwesties, en dat risico wil het bedrijf niet lopen. Daarnaast vreest Google dat het openstellen van Android voor externe AI-assistenten de beveiliging van het besturingssysteem kan verzwakken.
De Commissie ziet dat anders. Ze stelt dat de anonimiseringsmethode is ontwikkeld in overleg met privacy-experts, met technieken zoals k-anonimiteit, strenge toetsing van welke partijen toegang krijgen, en contractuele waarborgen. Google mag bovendien data weigeren aan partijen die een veiligheidsrisico vormen. Zoekmachine DuckDuckGo steunt de Commissie openlijk en stelt dat het beroep van Google de naleving alleen maar vertraagt. Juridisch gezien verandert de rechtszaak in elk geval nog niets aan de deadlines: die blijven gewoon staan, tenzij de rechter zelf anders beslist.
Wie hier gelijk krijgt, laten we aan de rechter in Luxemburg. Beide partijen hebben een punt dat ze serieus moeten kunnen onderbouwen, en dat proces gaat nog wel even duren.
Wat heeft dit met jouw smart home te doen?
Belangrijk om scherp te houden: deze zaak gaat over Android-telefoons en Google Zoeken, niet rechtstreeks over je Google Home-speaker of Nest-scherm. Toch is de link met smart home dichterbij dan je denkt. Google vervangt namelijk al zijn Google Assistent door Gemini, ook op speakers en schermen. Onder de naam Gemini for Home rolt dat sinds begin dit jaar ook in Nederland uit, en wie het al gebruikt weet dat het dezelfde AI is die op je telefoon achter “Hey Google” zit. We testten de nieuwe Google Home Speaker zelf al en zagen die overstap in de praktijk.
Voorlopig raakt de rechtszaak alleen de telefoon-variant van dat verhaal. Maar de vraag die erachter schuilgaat, wie mag jouw wake word beantwoorden en wie krijgt inzage in wat je aan een assistent vraagt, verdwijnt niet. Als toezichthouders dit soort lock-in bij telefoons blijven aanpakken, is het niet ondenkbaar dat vergelijkbare vragen ooit ook rond speakers en schermen opduiken. Dat is op dit moment vooral een kwestie van tijd, geen vaststaand feit. Wil je meer weten over hoe de EU AI momenteel al reguleert? Dat schreven we eerder al uit in dit stuk over de EU-wet voor AI-content.
Ecosysteem-lock-in is niet nieuw voor smart home
In de smart home wereld is dit fenomeen eigenlijk al veel langer bekend. Jarenlang moest je kiezen: ging je voor Apple Home, Google Home, Amazon Alexa of Samsung SmartThings, en werkte je apparatuur vervolgens ook echt met die keuze? Precies dat probleem was de aanleiding voor Matter, de standaard die ervoor zorgt dat een lamp of slot met bijna elk systeem overweg kan, zonder dat je vastzit aan één merk.
Het is een aardige parallel. Waar de industrie bij smart home zelf al naar meer openheid bewoog, wordt Google door de EU nu gedwongen om diezelfde stap te zetten op het gebied van AI. Of het nu gaat om een lamp, een speaker of een AI-assistent, de druk om ecosystemen open te breken lijkt breder te worden.
Hoe de rechtszaak in Luxemburg ook afloopt, de kern van het verhaal blijft hetzelfde. Grote techbedrijven worden steeds vaker gedwongen hun poorten open te zetten, of het nu om zoekdata gaat, om AI-assistenten, of om smart home-apparaten. Voor jou als gebruiker is de vraag niet zozeer wie er gelijk krijgt in Luxemburg, maar hoe afhankelijk je zelf wilt zijn van één ecosysteem. Kies je bewust voor apparatuur die met meerdere systemen overweg kan, dan sta je sowieso sterker, wat Google en de EU ook uiteindelijk besluiten.
Liever niet vastzitten aan één AI-assistent of ecosysteem? Bekijk het aanbod slimme displays en hubs op tink.nl en houd de controle zelf in handen.
