In de magazijnen van groothandels en installateurs staan opeens veel meer lucht-waterwarmtepompen. Volgens de Vereniging Warmtepompen leverden fabrikanten in het derde kwartaal van 2026 bijna 40.000 lucht-water- en water-waterwarmtepompen, en lucht-water alleen kwam uit op 89 procent meer dan een jaar eerder. Dat zegt weinig over het aantal warmtepompen dat echt in woningen hangt: een groot deel van de groei komt doordat handel en installateurs extra inkopen, vooruitlopend op nieuwe Europese regels voor het koudemiddel van de warmtepomp.
Die regels gaan op 1 januari 2027 in. Hieronder lees je wat het koudemiddel van een warmtepomp doet, welke apparaten door de nieuwe grens worden geraakt, waarom voorraad nog verkocht mag worden en wat het betekent als je nu een warmtepomp overweegt, inclusief de ISDE-wijzigingen van 2027. Een warmtepomp rendeert pas echt als de rest van je verwarming meewerkt, en een slimme thermostaat voor je warmtepomp is daar de eerste schakel. Een paar voorbeelden zie je hieronder.
Wat de verkoopcijfers wel en niet zeggen
De cijfers komen van de fabrikanten en tellen leveringen aan groothandels en installateurs. Een warmtepomp die in een magazijn staat, telt dus al mee, ook als er nog geen woning aan hangt.
De groei is bovendien ongelijk verdeeld. Lucht-water schoot omhoog, terwijl water-waterwarmtepompen met een bodem- of PVT-bron in het derde kwartaal 7 procent minder werden geleverd. Over de eerste negen maanden van 2026 zijn lucht-water-leveringen met 53 procent gestegen en dedicated hybride warmtepompen met 7 procent gedaald.
| Type | Derde kwartaal 2026 | Januari t/m september 2026 |
|---|---|---|
| Lucht-water | +89% | +53% |
| Water-water (bodem of PVT) | -7% | -10% |
| Dedicated hybride | geen apart cijfer | -7% |
| Lucht-lucht (omkeerbare airco) | geen apart cijfer | +13% |
| Alle woningwarmtepompen zonder lucht-lucht | +53% | +20% |
| Alle woningwarmtepompen inclusief lucht-lucht | +35% | +15% |
De voorzitter van de vereniging verwacht niet dat deze opleving structureel is. Voor heel 2026 rekent de branche op ruim 310.000 lucht-luchtunits en ongeveer 152.000 hydronische warmtepompen, dus lucht-water en water-water samen. Voor de klimaatdoelen moet het aantal installaties de komende vier jaar verdubbelen. Van de 138.000 warmtepompen in de totale marktcijfers van het derde kwartaal was ruim 98.000 een lucht-luchtunit, oftewel een airco die ook kan verwarmen. Die hebben een eigen koudemiddeltermijn, zoals je hieronder ziet.
Koudemiddel warmtepomp: waarom de EU de grens verlaagt
Het koudemiddel is de vloeistof in het gesloten circuit van de warmtepomp die warmte opneemt, verplaatst en weer afgeeft. Zie het als het bloed in een circuit dat nooit leeg mag raken: zolang het in de leidingen blijft, doet het alleen zijn werk. Veel koudemiddelen zijn F-gassen, fluorhoudende broeikasgassen die bij een lek flink bijdragen aan de opwarming van de aarde. Die klimaatimpact heet GWP en wordt uitgedrukt ten opzichte van CO2. Twee koudemiddelen spelen de hoofdrol:
- Koudemiddel warmtepomp R32, veelgebruikt in warmtepompen en airco’s: GWP van ongeveer 675, boven de nieuwe grens voor lucht-water-splits en compacte units.
- Koudemiddel warmtepomp R290, oftewel propaan: GWP van ongeveer 3, ruim onder de grens, maar wel brandbaar.
De herziene EU-F-gasverordening (2024/573) verlaagt de toegestane GWP per type apparaat in stappen. Dit zijn de belangrijkste grenzen uit bijlage IV voor kleine en middelgrote apparaten:
| Soort apparaat | Eis | Vanaf |
|---|---|---|
| Split lucht-water, tot en met 12 kW | GWP onder 150 | 1 januari 2027 |
| Monoblock en andere compacte units, tot en met 50 kW | GWP onder 150 | 1 januari 2027 |
| Split lucht-lucht (airco), tot en met 12 kW | GWP onder 150 | 1 januari 2029 |
| Split boven 12 kW | GWP onder 750, later onder 150 | 1 januari 2029 en 2033 |
| Compacte units tot en met 12 kW | geen F-gassen meer | 1 januari 2032 |
| Split tot en met 12 kW | geen F-gassen meer | 1 januari 2035 |
Voor de warmtepompmarkt zijn de eerste twee rijen het belangrijkst. Nieuwe lucht-water-splits tot en met 12 kW en compacte units zoals monoblocks tot en met 50 kW mogen vanaf 1 januari 2027 niet meer voor het eerst op de Europese markt komen als ze een koudemiddel met een GWP van 150 of hoger gebruiken. R32 zit met 675 ver boven die grens, propaan zit er ruim onder. Waar de veiligheidseisen op de plaats van installatie een alternatief uitsluiten, kan een uitzondering gelden.
Koudemiddel warmtepomp en voorraad: waarom oude modellen nog verkocht mogen worden
De regel gaat over het voor het eerst op de markt brengen door fabrikanten en importeurs. Een apparaat dat voor de deadline legaal in de handel is gebracht, mag daarna nog door groothandels en installateurs worden verkocht en geïnstalleerd. Dat verklaart de voorraadopbouw: wie in 2026 extra inslaat, kan ook in 2027 nog R32-modellen leveren. Voor jou als koper betekent dat dat zo’n toestel niet ineens verboden is, het is alleen een model dat fabrikanten niet meer nieuw op de markt mogen brengen.
Koudemiddel warmtepomp bij bestaande installaties: wat verandert er?
Niets dwingends. Bestaande warmtepompen mogen blijven draaien, er is geen verplichting om ze te vervangen of om te bouwen. Onderhoud en bijvullen blijven toegestaan: het verbod op bijvullen begint pas bij koudemiddelen met een GWP boven 2.500. Wel verwachten vakmensen dat nieuw geproduceerd R32 op termijn schaarser en duurder wordt, omdat de hoeveelheid F-gassen die in de EU op de markt mag komen elk jaar kleiner wordt.
Koudemiddel warmtepomp en je aankoop: wat betekent het voor jou?
De koudemiddelregels zijn op zichzelf geen reden om haast te maken. Er is wel een datum die in 2026 echt telt, en dat is de wijziging van de ISDE.
ISDE in 2027: lager bedrag voor lucht-water
Volgens de voorgenomen wijzigingen van RVO daalt de ISDE voor lucht-waterwarmtepompen van 225 euro per kW in 2026 naar 120 euro per kW in 2027. Daar komt een eenmalige bonus van 200 euro bij voor een warmtepomp die slim aangestuurd kan worden via EEBus, S2 of Matter, en de energielabelbonus voor A+++ stijgt van 200 naar 250 euro. Wie vóór of op 31 december 2026 een warmtepomp koopt die in 2027 wordt geïnstalleerd, houdt het bedrag van 225 euro per kW, maar mist de nieuwe bonussen. Als bewijs dient bijvoorbeeld een getekende opdracht of offerte uit 2026. Aanvragen voor 2027 kan vanaf 5 januari 2027. Het gaat om voorgenomen wijzigingen, die RVO aanvult zodra ze definitief zijn.
De vereniging verwacht door die subsidiewijziging een extra, eenmalige opleving in het eerste kwartaal van 2027. Wat een warmtepomp in totaal kost en wat er niet in de offerte zit, lees je in ons artikel over de kosten van een warmtepomp.
Vragen die je je installateur stelt
- Welk koudemiddel zit er in het toestel dat je offreert, R32 of propaan (R290)?
- Gaat het om een split of een monoblock, en tot welk vermogen?
- Is het een toestel uit voorraad of nieuw geproduceerd, en wat betekent dat voor de levertijd?
- Is de installateur gecertificeerd voor het koudemiddel? Propaan is brandbaar en vraagt een installatie door een gecertificeerd vakman.
- Valt de installatie in 2026 of 2027, en staat de opdracht vóór 31 december op papier?
Hoe propaan zich in de praktijk gedraagt en waarom de brandbaarheid te overzien is, lees je in ons artikel over de Midea PortaSplit die op propaan overgaat. Wie een warmtepomp wil zonder grote buitenunit, vindt de basis in onze uitleg over de warmtepomp zonder buitenunit.
Slim aansturen: de norm van 2029 en de slimme bonus
Het kabinet wil dat bij het vervangen van een cv-ketel vanaf 2029 een slimme en hybride warmtepomp de standaard wordt, in woningen die niet op een warmtenet zijn aangesloten of zullen worden aangesloten. Dat maakte het kabinet op 7 oktober bekend. Slim betekent hier dat de warmtepomp verwarmt bij een lagere netbelasting of lage stroomprijzen, de technische eisen staan in een Nederlandse Technische Afspraak. Op 29 oktober staat er een Kamerdebat over de normering gepland. Wat dat voor jouw ketel betekent, lees je in ons artikel over de hybride warmtepomp die in 2029 de standaard wordt, en hoe zo’n systeem werkt in onze uitleg over de hybride warmtepomp.
In de praktijk draait slim aansturen om een eenvoudig principe: een warmtepomp rendeert het best als hij lang en rustig op lage temperatuur draait. Een thermostaat die dat begrijpt, voorkomt dat je woning ’s nachts diep wegzakt en de pomp ’s ochtends moet sprinten. Voor wie dat wil automatiseren, werkt de tado° Warmtepomp Optimizer X met gangbare warmtepompen. Per ruimte sturen kan met slimme radiatorknoppen, zoals de Aqara W600 of de Eve Thermo met Matter. Waarom Matter hier telt, lees je in onze uitleg over de Matter-thermostaat.
Koudemiddel warmtepomp: veelgestelde vragen
Worden R32-warmtepompen in 2027 verboden?
Nee. Het gaat om het voor het eerst op de markt brengen van nieuwe apparaten met een GWP van 150 of hoger in bepaalde categorieën. Bestaande installaties blijven toegestaan en voorraad die al legaal op de markt is, mag nog worden verkocht.
Welke warmtepompen worden in 2027 geraakt?
Lucht-water-splits tot en met 12 kW en compacte units zoals monoblocks tot en met 50 kW. Lucht-luchtsplits tot en met 12 kW volgen in 2029.
Wat is GWP?
GWP staat voor global warming potential: de klimaatimpact van een gas bij een lek, vergeleken met CO2. Hoe lager de GWP, hoe minder schadelijk het koudemiddel voor het klimaat is.
Is propaan veilig als koudemiddel?
Propaan is brandbaar en valt in veiligheidsklasse A3, de strengste brandbaarheidsklasse. Daarom gelden eisen aan de installatie en werkt een gecertificeerd vakman ermee.
Maak je verwarming klaar voor een slimme warmtepomp
Heb je al een warmtepomp of kies je er binnenkort een? Bekijk dan ons complete overzicht van warmtepomp-thermostaten, onder meer van tado°, op tink.nl en laat je verwarming rustig en slim samenwerken.
