Een radiator die onderaan warm wordt maar bovenaan koud blijft, of een verwarming die tikt en borrelt zodra de ketel aanslaat: negen van de tien keer zit er lucht in je verwarmingssysteem. Dat kost niet alleen comfort, je ketel moet ook harder werken om dezelfde temperatuur te halen, wat gewoon extra stookkosten betekent. Gelukkig los je het zelf op, in tien minuten per radiator, zonder monteur.
Eerst even checken: is het echt lucht?
Niet elke koude radiator heeft met lucht te maken, en het scheelt je een hoop frustratie als je dat vooraf weet.
Koud bovenaan, warm onderaan: dit is het klassieke teken van lucht. Lucht stijgt naar het hoogste punt van de radiator en blokkeert daar de doorstroming van warm water. Ontluchten lost dit vrijwel altijd op.
Koud onderaan, of helemaal koud terwijl de knop openstaat: dit wijst eerder op vervuiling of slib in de radiator, of op een kraan die vastzit. Ontluchten helpt dan niet, en je hebt eerder een doorspoeling of een nieuwe kraan nodig.
Eén kamer blijft koud, de rest van het huis niet: check eerst of de thermostaatkraan van die ene radiator wel goed opendraait. Een vastzittende of versleten kraan is een andere oorzaak dan lucht, en daar helpt ontluchten dus ook niet tegen.
Wat je nodig hebt
- Een ontluchtingssleuteltje (soms kan het ook met een kleine platte schroevendraaier, afhankelijk van je ventieltype)
- Een doekje of oude vaatdoek, want het water dat eruit komt is vaak roestig
- Eventueel een bakje om water in op te vangen
Stap voor stap
1. Zet de verwarming eerst tien minuten aan
Zet de thermostaat hoog en laat alle radiatoren minstens tien minuten volledig openstaan. Dit brengt het water in beweging, waardoor de lucht zich verzamelt bij de ontluchtingsventielen, precies waar je ‘m zo kunt wegdraaien.
2. Zet de verwarming daarna uit en wacht tot de pomp stopt
Draai de thermostaat laag en wacht tot de ketel is uitgeschakeld en de circulatiepomp tot stilstand komt, meestal een minuut of tien tot dertig. Ontlucht je terwijl het water nog circuleert, dan blijf je lucht en water door elkaar heen jagen in plaats van de lucht er definitief uit te krijgen.
3. Begin bij de laagste radiator, en binnen die verdieping bij de radiator het verst van de ketel
Lucht stijgt naar het hoogste punt van je installatie. Werk daarom systematisch van beneden naar boven: begin op de begane grond en eindig op de bovenste verdieping. Hangt je cv-ketel op zolder, dan is het ontluchtingspunt van de ketel zelf het laatste en belangrijkste punt. Begin je juist bovenaan, dan duw je de lucht van de radiatoren die je nog moet doen simpelweg terug naar de radiator die je al hebt ontlucht.
4. Ontlucht elke radiator
Houd het doekje bij het ontluchtingsventiel en draai het met het sleuteltje voorzichtig open, een kwartslag is meestal genoeg. Je hoort de lucht sissen. Zodra er een gestage straal water komt in plaats van lucht, draai je het ventiel weer dicht. Ga zo radiator voor radiator door het hele huis.
Heb je met hardnekkige lucht te maken, dan helpt het om de thermostaatkraan van de radiator die je ontlucht eerst dicht te draaien voordat je het ventiel opent. Zo ontlucht je die ene radiator geïsoleerd van de rest van het systeem, in plaats van dat er meteen weer water vanuit de rest van de installatie doorstroomt.
5. Controleer de waterdruk van je cv-ketel
Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, en precies degene die het verschil maakt. Kijk op de manometer van je ketel: bij een koud systeem hoort de wijzer meestal tussen de 1,5 en 2 bar te staan, in het groene vlak. Staat de wijzer in het rood, dan is de druk te laag en moet je bijvullen via de vulkraan van je ketel. Raadpleeg hiervoor de handleiding van je specifieke ketel, want de exacte locatie en het bijvulproces verschillen per merk.
Hoe vaak moet dit?
Voor de meeste huishoudens is één keer per jaar genoeg, bij voorkeur nu, aan het begin van het stookseizoen, voordat de eerste koude avonden je verwarming echt op de proef stellen. Moet je vaker dan een paar keer per jaar ontluchten, dan wijst dat meestal op een lek ergens in het systeem, en is het tijd om een installateur te laten kijken.
Als ontluchten het probleem niet oplost
Blijft één specifieke kamer koud terwijl de rest van het huis prima warm wordt, en heb je die radiator al ontlucht zonder resultaat, dan zit het probleem vaak niet in de lucht maar in de knop zelf. Een oude thermostaatkraan kan intern vastlopen, scheef gaan meten, of gewoon niet meer goed reageren op temperatuurschommelingen. Dat merk je pas echt als je ‘m vervangt.
Dat is meteen een goed moment om te kijken naar een slimme radiatorknop in plaats van een simpele vervanging. Een slimme knop regelt niet alleen nauwkeuriger, maar geeft je ook inzicht per kamer en de mogelijkheid om per ruimte een eigen schema in te stellen, zodat je nooit meer een lege kamer op volle kracht verwarmt. We zetten de opties op een rij in onze grote vergelijking van slimme radiatorknoppen.
Wil je meteen weten welk merk bij jouw situatie past: de tado X is de bekendste all-rounder met een breed ecosysteem, Eve Thermo werkt via Matter en dus rechtstreeks met Apple Home, Google Home en meer, en de Bosch Smart Home Radiator Thermostaat II is een sterke keuze als je al andere Bosch-producten in huis hebt.
![Bosch Smart Home Controller II + Radiator-Thermostaat II [+M] 2-pack](https://cdn.tink.nl/cdn/113702/media/catalog/product/b/o/bosch_starter_thermo_2.jpg)
Het volledige aanbod aan slimme radiatorknoppen en thermostaten vind je in onze categorie slimme radiatorknoppen op tink.nl.
